UOIF Fetvası

UOIF Fetvası: Yatsı ve Sabah Namazı Vakitlerini Belirlemek İçin Derece Hesaplaması

Özellikle akşam ve sabah namazları olmak üzere namaz vakitleri meselesi, Müslüman toplumun buraya yerleşmesinden bu yana Avrupa'da otuz yılı aşkın bir süredir gündemdedir. Bu namaz vakti sorununa bir çözüm bulmak amacıyla hukukçuları (fakihleri) ve astronomları bir araya getiren çok sayıda konferans düzenlenmiştir; bunlardan biri de 1994 yılında UOIF tarafından Château Chinon'daki IESH'de düzenlenen kongredir.

Bu etkinliğe, Paris Camii, Fransa Müslümanları Federasyonu ve İslam Dünya Birliği'nin Paris temsilcisi gibi çeşitli Müslüman dernek ve kuruluşların yanı sıra Yusuf El-Karadavi, Abdullah Bin Bayyah, İsam El-Beşir ve Kuveyt İslami İlimler Fakültesi eski dekanı ve Yüksek Fıkıh Kurulu üyesi Acil En-Neşmi gibi saygın âlimler de davet edilmiştir.

Ayrıca Mekke'deki Ümmü'l-Kurâ Üniversitesi'nden Profesör Nasır El-Meyman, Lübnan Trablus Müftüsü Dr. Malik Eş-Şaar, Beyrut kadısı ve Avrupa Fetva ve Araştırma Konseyi Başkan Yardımcısı Şeyh Faysal Mevlevi de toplantıda hazır bulunmuştur. Allah ona rahmet etsin; kendisi bu meşhur 12 derece üzerindeki düşüncelerin öncüsüydü.

Bu konferansa, Dr. Muhammed Hawari ve Dr. Abdulkerim Ruzloune gibi seçkin astronomlar ve fizikçiler de davet edilmiştir.

Fakihler ve astronomlar arasında geçen tam bir günlük düşünme ve istişarelerin ardından, namaz vakitlerini hesaplamak için 12 dereceyi esas alan görüş oy çokluğuyla kabul edilmiştir. Bunun nedenleri şunlardır:

Doğal belirtilerin bulunmadığı durumlarda namaz vakitlerinin belirlenmesi içtihad konusudur, çünkü hiçbir kutsal metin bunu açıkça belirtmez ve bu da bu meselede kesin bir hüküm verilmesini engeller.

12 derecenin dikkate alınması, şer'i belirtinin (güneş diskinin görünürlüğünün) kaybolmadığı yaz dönemi de dahil olmak üzere tüm yıl boyunca hesaplamalarda istikrar sağlar. Buna karşılık, 18 dereceyi dikkate alanlar, hesaplamaları uyarlamak için dönemlere göre daha düşük derecelere (15, 16, 17. dereceler) başvurmak zorunda kalırlar.

12 derecenin referans olarak belirlenmesi, müminlerin ibadetlerini yerine getirmelerini kolaylaştırır, zira onlara bir saat veya daha fazla ek dinlenme süresi sağlar. Bu önemlidir, çünkü 18 dereceye dayalı hesaplama, yatsı namazının yarım saat gecikmesine (namaz gece yarısından sonra kılınır) neden olur ve ayrıca sabah namazı vakti 30 dakika öne çekilir ki bu da cemaat için büyük bir zorluk teşkil eder. Oysa dinin temel ilkesi zorlukları azaltmak ve yükleri hafifletmektir. Yüce Allah şöyle buyurmaktadır: "Dinde size hiçbir zorluk yüklemedi." (Hac Suresi, 78. Ayet)

Avrupa Fetva ve Araştırma Konseyi, 6-16 Zilkade 1424 (31 Aralık 2003 - 04 Ocak 2004) tarihleri arasında Dublin'de düzenlenen 12. Kongresi'nde, İslam Dünya Birliği Fıkıh Kurulu'nun 6. Kararnamesini onaylayan 2/12 sayılı Kararnameyi kabul etmiştir. Bu kurul 18 dereceyi kabul etmiş ve şöyle açıklamıştır: "Bu mesele içtihada açık olduğundan ve hiçbir metin buna kesin bir cevap sunmadığından, Konsey, fetva konusunda uzmanlaşmış diğer İslami kuruluşlardan gelen farklı değerlendirmelerin kabul edilmesine karşı çıkmaz. Bu durum, yatsı namazı için 12 derecenin belirlenmesi veya akşam ile yatsı ya da sabah (fecir) ile güneşin doğuşu arasında bir buçuk saatlik bir sürenin belirlenmesi için de geçerlidir."

Müslüman kardeşlerimize, özellikle de mübarek Ramazan ayının başlamasıyla birlikte, ibadetlerini doğru zamanda yerine getirdiklerinden emin olarak oruç tutup namaz kılabilmeleri için bu konuyu açıklığa kavuşturmak önemlidir. Ayrıca bilmelidirler ki, bu içtihat meseleleri aslında uygulamada esneklik ve müminlere yönelik bir rahmet kaynağıdır.

İslami ilimler uzmanları, geleneksel ve araştırmacılar tarafından kabul gören içtihat argümanlarına ve kurallarına dayanarak yoruma açık konularda araştırma yapma hakkına ve görevine sahiptir. Dolayısıyla, fetva konusunda yetkili kurulların tavsiyelerine uyan herkes, Allah'ın izniyle geçerli ve doğru bir ibadeti yerine getirme konusunda daha iyi bir konumda olacaktır.

UOIF, kuruluşundan bu yana, öncülük ettiği çeşitli konferanslardaki çalışmalara ve ayrıca bilimsel argümanlara, dengeye, adalete ve uygulanmasından doğan kolaylığa dayanarak 12 derece görüşünü inançla benimsemiştir.

UOIF, diğer sonuçları küçümsemeksizin, bu vakit çizelgelerini Fransa'daki Müslümanlar için en iyi ve en uygun olanı olarak görmekte ve hatta hesaplama için 18 dereceyi esas almak isteyenler için de yolu açık tutmaktadır.

Darü'l-Fetva UOIF